in

Kan Oksijen Seviyesi Testi Nedir?

Kan Oksijen Seviyesi Testi Hakkında Bilgiler

Tanım

Kan Oksijen Seviyesi Testi aynı zamanda “Kan Gazı Analiz Testi” olarak da bilinmektedir ve kanda bulunan oksijen ve karbondioksit gazlarının seviyesini ölçmektedir. Nefes aldığımız zaman, akciğerlerimiz oksijeni içeri alırken (yani nefes alırız) karbondioksidi dışarı verir (yani nefes veririz). Kanımızda bulunan oksijen ve karbondioksit gazlarının seviyelerinde bir dengesizlik oluşuyorsa, bu ciğerlerimizin iyi çalışmadığı anlamına gelmektedir.

Kan Oksijen Seviyesi Testi, kanda bulunan ve pH dengesi olarak da bilinen asit ve baz dengesini de kontrol eder. Kanımızda çok fazla veya çok az asit bulunması, akciğerlerimizde ve böbreklerimizde bir sorun olduğu anlamına gelmektedir.

Kan Oksijen Seviyesi Testi Ne İçin Kullanılmaktadır?

Kan Oksijen Seviyesi Testi, akciğerlerimizin ne kadar iyi çalıştığını kontrol etmek ve kanımızda bulunan asit-baz dengesini ölçmek için kullanılmaktadır.

Bu test, genellikle aşağıda bulunan ölçümleri içermektedir:

  • Oksijen İçeriği (O2CT): Bu ölçüm, kanımızda bulunan oksijen miktarını ölçmektedir.
  • Oksijen Doygunluğu (O2Sat): Bu ölçüm, kanımızda bulunan hemoglobin miktarını ölçer. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerimizde bulunan ve akciğerlerimizden vücudumuzun geri kalan kısımlarına oksijen taşıyan bir proteindir.
  • Kısmi Oksijen Basıncı (PaO2): Bu ölçüm, kanımızdaki çözünen oksijenin basıncını ölçmektedir. Oksijenin, ciğerlerimizden kan dolaşımımıza ne kadar iyi ve hızlı hareket ettiğini göstermeye yardımcı olmaktadır.
  • Kısmi Karbondioksit Basıncı (PaCO2): Bu ölçüm, kanımızda bulunan karbondioksit miktarını ölçmektedir.
  • pH: Bu ölçüm, kanımızda bulunan asit ve baz dengesini ölçmektedir.

Neden Kan Oksijen Seviyesi Testi’ne İhtiyacımız Var?

Bu testin yapılmasının birçok nedeni bulunmaktadır. Aşağıda bulunan durumlar bu teste ihtiyacımız olduğu anlamına gelebilir:

  • Nefes almakta zorluk çekmek.
  • Sık sık mide bulantısı yaşamak veya kusmak.
  • Astım, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) veya Kistik Fibroz gibi akciğer hastalıklarından birini geçirmek veya geçiriyor olmak.
  • Son zamanlarda nefesi etkileyebilecek şekilde baş veya boyun yaralanması yaşamak.
  • Aşırı dozda uyuşturucu kullanmak.
  • Oksijen tedavisi alıyor olmak.
  • Karbonmonoksit zehirlenmesi yaşamak.
  • Yeni doğmuş bir bebek nefes almakta zorluk yaşıyorsa, bu teste ihtiyaç duyulabilir.

Kan Oksijen Seviyesi Testi Sırasında Ne Olmaktadır?

Genel olarak kan testleri için örnekler damardan alınmaktadır. Oksijen Seviyesi Testi için de durum aynıdır. Bu test için bir sağlık uzmanı atardamardan kan örneği almaktadır. Bunun sebebi ise, atardamardan gelen kanın damardan gelen kandan daha yüksek bir oksijen seviyesine sahip olmasıdır. Alınan örnek genellikle bilek içindeki bir arterden alınmaktadır. Bu kısma “radyal arter” de denilmektedir. Kimi zamanlar örnek dirsek veya kasıkta bulunan bir arterden de alınabilmektedir. Yeni doğmuş bir bebekten test isteniyorsa eğer, örnek bebeğin topuğundan veya göbek kordonundan alınabilmektedir.

İşlem sırasındayken sağlık uzmanı artere bir enjektör sokmaktadır. Enjektör artere girerken keskin bir ağrı hissedebiliriz. Bir arterden kan örneği almak genel olarak daha yaygın olan bir kan testi prosedürü olan damardan kan almaktan daha çok acı verici olabilir.

Enjektör kan ile dolduğunda sağlık uzmanı cildin delinen kısmına bir bandaj yapıştırmaktadır. İşlemden sona bandaj yapıştırılan kısma bir süre baskı uygulamamız gerekmektedir.

Kan Oksijen Seviyesi Testi’ne Hazırlanmak İçin Herhangi Bir Şey Yapmamız Gerekli Midir?

Eğer kan örneği bileğimizden alınacaksa, sağlık uzmanı örneği almadan önce “Allen Testi” adı verilen bir dolaşım testi uygulayabilir.

Eğer oksijen tedavisi görüyorsak, oksijenimiz testten yaklaşık olarak 20 dakika önce kapatılmalıdır. Bu duruma, “Oda Hava Testi” de denilmektedir. Eğer oksijen olmadan nefes alamıyorsak bu test yapılmaz.

Kan Oksijen Seviyesi Testi’nin Herhangi Bir Riski Var Mıdır?

Kan Oksijen Seviyesi Testi yaptırmanın çok az bir riski bulunmaktadır. Enjektörün sokulduğu yerde bir miktar kanama, morarma veya ağrı olabilir. Bu riskler nadir olmakla birlikte, testten sonraki 24 saat boyunca ağır nesneleri kaldırmaktan kaçınmalıyız.

Kan Oksijen Seviyesi Testi Sonuçları Ne Anlama Gelmektedir?

Kanımızdaki oksijen seviyesi normal düzeylerde değilse, bu durum şu anlamlara gelebilir:

  • Yeterli oksijen alınmıyordur.
  • Karbondioksit seviyesinde azalma olmuyordur.
  • Asit-baz seviyesinde bir dengesizlik vardır.

Yukarıda bahsedilen durumlar, akciğer veya böbrek hastalıklarının belirtileri olabilir. Bu test, belirli hastalıkları teşhis edemez, fakat sonuçlar normal değilse, sağlık uzmanı teşhisi doğrulamak veya ekarte etmek için daha fazla test uygulayabilir.

Kan Oksijen Seviyesi Testleri Hakkında Bilmemiz Gereken Başka Bir Şey Var Mı?

“Nabız Oksimetresi” adı verilen başka bir test türü de kanımızda bulunan oksijen seviyelerini kontrol etmektedir. Bu testte enjektör kullanılmaz ve kan örneğinin alınması gerekmez. Nabız oksimetresinde, parmak ucumuza, ayak parmağımıza veya kulak mememize özel sensörlü ufak bir klips benzeri cihaz takılır. Cihaz oksijeni “periferik olarak (bir dış alanda)” ölçtüğü için sonuçlar, SpO2 olarak da bilinen “periferik oksijen doygunluğu” olarak da verilir.

Kaynak: https://medlineplus.gov/lab-tests/blood-oxygen-level/

Görsel Kaynak: https://www.infoescola.com/doencas/oxigenacao-sanguinea-e-o-coronavirus/amp/

Editör: Doğa DEMİRBAŞ

Ne düşünüyorsunuz?

3 Points
+ Oy - Oy

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.