in

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu; Tanım, Sıklık, Nedenler, Kalıtım ve Diğer İsimleri…

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu
ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu

Tanım

ALG-1 konjenital glikozilasyon bozukluğu genetik geçişli bir hastalık olmasıyla beraber, değişik belirtiler ve semptomlar göstermektedir. Bebeklik döneminde meydana gelen bu hastalık vücudun sistemlerini etkilemektedir ve ayrıca ALG-1 konjenital glikozilasyon bozukluğu ALG1-CDG Ik tipi glikozilasyon bozukluğu olarak da bilinmektedir.

ALG1-CDG’li hastalar genel olarak zihinsel engelli, geç gelişim ve hipotoniye sahip olmaktadırlar. Hastalığı taşıyan bireyler tedavisi neredeyse imkansız olabilecek nöbetler geçirmektedir. Ayrıca bu hastalar titreme veya hareket ile ataksi gibi hareket problemleri de belirtiler arasında göstermektedir.

ALG1-CDG’li bireyler kan pıhtılaşması sorunu ile de mücadele etmektedirler.

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu
Görsel 1

Bu duruma ilave olarak vakalardan yapılan kan analizlerinde immünoglobülin protein seviyesinin oldukça düşük olduğu görülmüştür.

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu
Görsel 2

Bilindiği üzere vücuda giren mikrobiyal antijenlerin veya yabancı protein yapılı moleküllerin aktivasyonunu önlemek için immünoglobülinlerin oldukça önemli rolleri vardır. IgG seviyesindeki düşüş vücudun enfeksiyonlara karşı daha hassas ve savunmasız hale getirmektedir.

ALG1-CDG’li belirli bireylerde fiziksel anormallikler söz konusudur. Örnek olarak mikrosefali, anormal yüz hatları, kontraktür ve uzun, ince el ve ayak parmakları şeklindedir.

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu
Görsel 3

ALG1-CDG hastalığında daha az rastlanan belirtiler arasında solunum problemleri, periferik nöropati, ödem ve gastrointestinalde meydana gelen zorluklar gibi semptomlar da görülmüştür.

ALG-1 Konjenital Glikozilasyon Bozukluğu
Görsel 4

ALG1-CDG hastalığına ait semptomların şiddeti oldukça büyüktür. Hastalığa sahip vakalar sadece bebeklik veya çocukluk döneminde hayatta kalmakta olup bununla birlikte bazı kişiler de daha hafif etkilenebilir ve yetişkinliğe kadar yaşamlarını devam ettirmektedirler.

Sıklık

Oldukça nadir bir hastalık olan ALG1-CDG hastalığına dair bu zamana kadar bilimsel literatürde tanımlanmış 30’dan az vaka saptanmıştır.

Nedenler

ALG1 geninin mutasyona uğraması durumunda ALG1-CDG hastalığı oluşmaktadır. ALG1 geninin moleküler fonksiyonu, glikozilasyon olarak bilinen biyolojik süreçte işlev gören enzimlerin üretilmesi için talimat vermektedir. Bu proses esnasında protein moleküllerine ve lipitlere oligosakkaritler eklenmektedir. Glikozilasyon olayında proteinler ve lipitler değişmektedir ve böylece fonksiyonlarını tam teşekküllü yerine getirmektedirler. ALG1 geninden üretilen enzim/enzimler şeker zinciri oluşum sırasında mannoz olarak bilinen oligosakkarit aktarım işlemi gerçekleşmektedir. Aktarımdan sonra eğer doğru sayıda bir oligosakkarit şeker zinciri oluştuysa proteinlere ve lipitlere bağlanma işlemini gerçekleştirmektedir.

ALG1 geninde türeyen bu mutasyonlar anormal işlevlere sahip bir enzimin oluşmasına neden olmaktadır. Glikozilasyon biyolojik işlemi sırasında oluşan şeker zincirleri bu mutasyondan etkilenmektedir. Oluşan şeker zincirlerine düzgün bir şekilde mannoz aktarımı ya da mannoz eklenmesi gerçekleşemediği için oluşan şeker zinciri doğru sayıda olamayacak, eksik bir şekilde oluşacaktır. Eksik sayıda oluşan şeker zinciri yine de protein ve lipit moleküllerine bağlanır fakat tam verim sağlanamamaktadır. Birçok doku ve organın normal fonksiyonları glikozilasyon işlemin esnasındaki şeker zincirlerin protein ve lipit moleküllerine bağlanması sayesınde gerçekleştirmektedir. Fakat meydana gelen bu bozukluklar ve bozuklukların neticesinde verimsizlikler ALG1-CDG hastalığındaki belirti ve semptomların esasen açıklaması şeklindedir.

Kalıtım Modeli

ALG1-CDG otozomal resesif kalıtım paterni ile oluşmaktadır. Otozomal resesif kalıtım modeli bilindiği üzere her hücredeki genin/genlerin her iki (alelin) kopyasının da mutasyon taşıdığı anlamına gelmektedir. Otozomal resesif bir hastalığa yakalanmış bireylerin ebeveynlerinde her biri mutasyona uğramış mutant genlerden bir kopya taşımaktadır fakat belirti ve semptom göstermemektedirler.

Görsel 5

Bu Hastalığın Diğer İsimleri

  • ALG1-CDG
  • Karbohidrat eksikliği glikoprotein sendromu tip Ik
  • CDG1K
  • CDGIk
  • Konjenital glikozilasyon bozukluğu tip 1K
  • Mannoziltransferaz 1 eksikliği

Kaynak: https://medlineplus.gov/genetics/condition/alg1-congenital-disorder-of-glycosylation/

Görsel Kaynak: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378111913013899

Editör: Meryem GÖKOĞLU

Ne düşünüyorsunuz?

3 Points
+ Oy - Oy

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir